ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΠΑΙΔΕΜΑ

Παιδεία ή "παίδεμα";

 
 
      Τέλη Φεβρουαρίου του 2018! Η σχολική χρονιά οδεύει προς το τέλος! Η ύλη τελειώνει και η σκιά των Πανελληνίων πλησιάζει απειλητικά! Το άγχος αρχίζει να χτυπά και πάλι την πόρτα μαθητών και συναδέλφων! Και όλοι είμαστε εν αναμονή της ανακοίνωσης της ημερομηνίας έναρξης των εξετάσεων , καθώς επίσης και του προγράμματός τους.
      Και όλα αυτά στην Ελλάδα , που μαστίζεται τα τελευταία χρόνια από την οικονομική κρίση, που ταλανίζεται από αρίφνητα προβλήματα: το προσφυγικό, το μεταναστευτικό, το μακεδονικό, την ανεργία, την ολοένα αυξανόμενη εγκληματικοτητα- ιδίως στις μεγαλουπόλεις. Αλήθεια, πόσα SOS θέματα για την Έκθεση! Που πάντα λέμε στους τάλανες διδασκομένους ότι είναι SOS και ποτέ δεν πέφτουν...
       Πολλοί λένε ότι όλα αυτά δεν έχουν καμία σημασία και προβαίνουν σε ένα ατέρμονο "κατηγορώ" κατά πάντων, ισχυριζόμενοι ότι ούτως ή άλλως - με Πανελλήνιες ή χωρίς- το μόνο που θα επιτευχθεί είναι να παραχθεί μία γενιά ανέργων! Ίσως δεν έχουν απόλυτο άδικο. Όμως, δεν πρέπει να προδικάζουμε τίποτα. Γιατί αλλιώς καταντούμε μηδενιστές, κινδυνολόγοι και καταστροφολάγνοι!
       Και ναι, η παιδεία έχει μέγιστη σημασία- δε θα διαφωνήσει, νομίζω, κανείς. Αυτό που υποχρεούμαστε, όμως, να κάνουμε -ο καθένας από το μετερίζι του- είναι να την καταστήσουμε όσο πιο ανθρωπιστική γίνεται (και όχι μόνο να το διδάσκουμε!). Θα μου πείτε: ένας καθηγητής του δημόσιου ή του ιδιωτικόυ τομέα δεν έχει παρά να ακολουθήσει πιστά το πρόγραμμα σπουδών που ορίζει το Υπουργείο, δεν μπορεί να παρεκκλίνει απ' αυτό, δεν είναι αυτόφωτος, πιέζεται από την ύλη, από το χαμηλό του εισόδημα, από την κρατούσα στην τάξη αταξία, από, από, από...
        Όμως όχι! Κάτι τέτοιο δεν αποτελεί ελαφρυντικό, γιατί απλούστατα έχει τη δυνατότητα να καταστήσει το μάθημά του ενδιαφέρον, μαθητοκεντρικό και διαδραστικό, χωρίς να υπολογίζει την κόπωση που απαιτείται για κάτι τέτοιο. Σίγουρα δεν μπορεί να αλλάξει την εξεταστέα ύλη, αλλά μπορεί μέσα στο πλαίσιό της να μην κάνει τους μαθητές να μισούν ούτε τον ίδιο ούτε το μάθημά του.
        Και, μιας και έγινε αναφορά στην ύλη, ως προς το μάθημα της Ιστορίας ( όχι μόνο της Γ' Λυκείου, αλλά οποιασδήποτε τάξης και οποιασδήποτε ιστορικής περιόδου της πολύπαθης ιστορίας μας -αρχαίας, βυζαντινής ή νεοτερης), διακαής πόθος μου , εδώ και χρόνια , που έχω την τύχη να την διδάσκω, είναι να αλλάξει κάπως η προσέγγισή της. Γιατί να μαθαίνουν τα παιδιά μόνο συνθήκες, συμβάσεις και σύμφωνα, πολέμους, μάχες και καταστροφές, σφαγές, λεηλασίες και γενοκτονίες; Γιατί να μη μαθαίνουν για τέχνες, γράμματα, επιστήμες; Γιατί ο πολιτισμός κάθε περιόδου να είναι σχεδόν πάντα "εκτός ύλης";
        Προς Θεού! Δε διατείνομαι ότι δεν οφείλουν να γνωρίζουν και για τις συνθηκολογήσεις και τους πολέμους -εμφυλίους και μη! Απλώς, θα ήθελα μία ενίσχυση του υπάρχοντος προγράμματος με μία ένεση ανθρωπιάς και ανθρωπισμού. Γιατί το μόνο σίγουρο είναι ότι τα παιδιά μας , για να εκπαιδευτούν, παιδεύονται και , πολλές φορές, μέσα από το "παίδεμα" ίσως χάνεται το ουσιαστικό νόημα της παιδείας. Ας θυμούνται , τουλάχιστον (για να αισιοδοξήσουμε και λίγο!) , ότι όποιος αγαπάει παιδεύει!
 
                                                                    Χαρά Τζιτζιάρη